เราเคยอธิบายไว้แล้วว่าประกันชีวิตแต่ละแบบ "คืออะไร" บทความนี้ตอบคำถามถัดไปที่สำคัญกว่า: แต่ละแบบ "เหมาะกับใคร" เพราะแบบประกันไม่มีดีหรือแย่ในตัวเอง มีแต่เหมาะหรือไม่เหมาะกับโจทย์ของคนถือ มาจับคู่กันแบบเห็นภาพ
แบบชั่วระยะเวลา (Term): คนมีภาระหนักแต่งบจำกัด
โปรไฟล์ที่ใช่: พ่อแม่ลูกอ่อนที่เพิ่งกู้บ้าน คนค้ำประกันหนี้ก้อนใหญ่ หรือเสาหลักครอบครัวช่วงสร้างตัว คนกลุ่มนี้ต้องการทุนสูงที่สุดในงบที่จ่ายไหว และความเสี่ยงของพวกเขามี "วันหมดอายุ" ชัดเจน เช่น วันผ่อนบ้านหมดหรือลูกเรียนจบ term ที่คุ้มครองช่วงนั้นพอดีคือคำตอบที่ตรงที่สุด ใครไม่ควรใช้: คนที่ต้องการหลักประกันถาวรหรือรับไม่ได้กับการจ่ายเบี้ยแล้วไม่มีเงินคืน
แบบตลอดชีพ (Whole Life): คนที่ต้องการหลักประกันถาวร
โปรไฟล์ที่ใช่: คนที่มีผู้พึ่งพิงระยะยาว เช่น บุตรที่ต้องการการดูแลพิเศษ คนที่ต้องการเงินก้อนแน่นอนไว้จัดการเรื่องสุดท้ายไม่ว่าจะจากไปเมื่อใด และคนที่วางแผนส่งต่อทรัพย์สินให้ทายาท นอกจากนี้ยังเหมาะเป็น "ฐาน" สำหรับติดสัญญาเพิ่มเติมสุขภาพระยะยาว เพราะสัญญาหลักอยู่ยาว ใครควรคิดให้หนัก: คนที่งบจำกัดมากและภาระปัจจุบันสูง เพราะเบี้ยต่อทุนสูงกว่า term หลายเท่า อาจได้ทุนไม่พอกับภาระจริง
แบบสะสมทรัพย์ (Endowment): คนที่อยากให้เงินออมมีกรอบบังคับ
โปรไฟล์ที่ใช่: คนเก็บเงินไม่อยู่ที่ต้องการกลไกบังคับออมพร้อมเป้าเวลาแน่นอน เช่น เก็บก้อนเพื่อการศึกษาลูกในสิบห้าปี หรือคนที่มีเงินเย็นและต้องการความแน่นอนตามสัญญาเป็นส่วนหนึ่งของพอร์ต ใครควรคิดให้หนัก: คนที่เป้าหมายหลักคือความคุ้มครอง (ทุนต่อเบี้ยต่ำ) หรือคนที่อาจต้องใช้เงินก่อนครบสัญญา เพราะการเวนคืนช่วงปีแรกมักได้น้อยกว่าเบี้ยที่จ่าย
แบบบำนาญ (Annuity): คนที่กลัวเงินหมดก่อนหมดอายุขัย
โปรไฟล์ที่ใช่: วัยทำงานตอนกลางถึงปลายที่เริ่มเห็นภาพเกษียณชัด ผู้ประกอบอาชีพอิสระที่ไม่มีบำนาญรองรับ และคนที่ใช้สิทธิลดหย่อนกลุ่มเกษียณยังไม่เต็มวงเงินตามเงื่อนไข [ตรวจสอบข้อมูลล่าสุด] จุดแข็งคือแปลงเงินก้อนเป็น "รายได้ประจำตามสัญญา" ที่ไม่ผันผวนตามตลาด ใครควรคิดให้หนัก: คนที่ยังไม่มีฐานความคุ้มครองสุขภาพและชีวิต ควรปิดฐานก่อนค่อยต่อยอดเกษียณ
แบบควบการลงทุน (Unit Linked): คนที่เข้าใจการลงทุนและรับความผันผวนได้
โปรไฟล์ที่ใช่: คนที่ลงทุนกองทุนรวมเป็นอยู่แล้ว ต้องการความยืดหยุ่นปรับทุนปรับเบี้ย และยอมรับว่ามูลค่ากรมธรรม์ขึ้นลงตามตลาดโดยไม่มีการันตี ใครไม่ควรใช้: มือใหม่ที่ยังไม่เคยลงทุน คนต้องการความแน่นอน หรือคนที่ไม่มีเวลาติดตามพอร์ต เราเขียนข้อจำกัดของแบบนี้ไว้ละเอียดในบทความ Unit Linked สองตอน ควรอ่านให้จบก่อนตัดสินใจ
สูตรผสม: ชีวิตจริงมักใช้มากกว่าหนึ่งแบบ
คนส่วนใหญ่ไม่ได้เลือกแบบเดียวจบ ตัวอย่างคลาสสิก: พ่อบ้านวัย 35 ใช้ term ทุนสูงคุ้มครองช่วงผ่อนบ้าน + ตลอดชีพทุนพอประมาณเป็นฐานติดสัญญาสุขภาพ + บำนาญทยอยสะสมเพื่อเกษียณ สามชิ้นทำงานคนละหน้าที่ในงบที่คุมได้ หลักคือเริ่มจากโจทย์แล้วหยิบเครื่องมือ ไม่ใช่เริ่มจากเครื่องมือแล้วหาเหตุผล อยากรู้ว่าโปรไฟล์ของคุณควรจับคู่กับแบบไหน ทักมาทาง LINE แล้วลองจัดชุดด้วยกันได้
บทความนี้ได้รับแรงบันดาลใจจากบทความของสมาคมนักวางแผนการเงินไทย (TFPA) เรียบเรียงเนื้อหาใหม่ทั้งหมด