กระแสเกษียณก่อนวัย (Early Retirement / FIRE) ทำให้หลายคนตั้งใจออมหนักลงทุนเข้มเพื่ออิสรภาพที่เร็วขึ้น แต่แผนจำนวนมากมีจุดบอดเดียวกัน: คำนวณค่าใช้ชีวิตครบทุกอย่าง ยกเว้น "ค่าสุขภาพ" ที่จะกลายเป็นรายจ่ายก้อนใหญ่และโตเร็วที่สุดของช่วงหลังเกษียณ บทความนี้ปิดจุดบอดนั้นให้ครบ
ทำไม Early Retirement ถึงโจทย์ยากกว่าเกษียณปกติ
คนเกษียณตามวัยมีช่วง "เปราะบาง" สั้นกว่า แต่คนเกษียณตอน 45 ต้องดูแลสุขภาพเองยาวนานกว่ามาก และที่สำคัญ วันที่ยื่นใบลาออกคือวันที่สามสิ่งหายไปพร้อมกัน: ประกันกลุ่มของบริษัท รายได้ประจำที่ใช้จ่ายเบี้ย และสถานะผู้ประกันตนมาตรา 33 ขณะที่อายุยังไม่ถึงเกณฑ์สวัสดิการผู้สูงวัยใด ๆ ช่องว่างนี้ยาวเป็นสิบปีและต้องอุดด้วยแผนของตัวเองล้วน ๆ
กฎข้อแรก: ล็อกประกันสุขภาพก่อนยื่นใบลาออก
ลำดับเวลาสำคัญที่สุดในเรื่องนี้ ทำประกันสุขภาพส่วนตัวให้เรียบร้อย ระหว่างยังทำงาน ด้วยเหตุผลสามข้อ หนึ่ง ยังมีรายได้ประจำให้ผ่านการพิจารณาง่าย สอง สุขภาพ ณ วันสมัครมักดีกว่ารอไปอีกห้าปี สาม ให้ระยะรอคอยหมดไปก่อนที่จะไม่มีประกันกลุ่มสำรอง คนที่ลาออกก่อนแล้วค่อยหาประกัน คือคนที่เจรจาในจุดที่อ่อนที่สุด
คำนวณ "งบสุขภาพตลอดชีพ" เข้าไปในเลข FIRE
เลขเป้าหมายอิสรภาพการเงินที่ไม่มีงบสุขภาพคือเลขที่หลอกตัวเอง รายการที่ต้องบวกเข้าไป: เบี้ยประกันสุขภาพรายปีที่ ปรับขึ้นตามอายุ ไปจนถึงอายุปลายทาง (ขอตารางเบี้ยรายอายุมาคำนวณจริง) ส่วนเกินที่แผนไม่ครอบ เช่น ค่าห้องส่วนต่างหรือ OPD เงินสำรองสุขภาพฉุกเฉินแยกต่างหาก และเผื่อเงินเฟ้อค่ารักษาที่สูงกว่าเงินเฟ้อทั่วไป [ตรวจสอบข้อมูลล่าสุด] ตัวเลขรวมอาจทำให้เป้า FIRE ขยับ แต่ขยับบนความจริงดีกว่าฝันบนตัวเลขที่ขาด
โครงสร้างแผนที่เหมาะกับชีวิตหลังออกจากระบบ
- แผนสุขภาพหลักที่ต่ออายุได้ยาวที่สุด ถึงอายุ 80–99 ตามเงื่อนไขของแบบ เพราะเราจะไม่มีโอกาส "กลับเข้าระบบกลุ่ม" อีกแล้ว
- เลือกวงเงินเผื่ออนาคต วงเงินที่พอดีวันนี้จะเล็กลงเรื่อย ๆ เมื่อเทียบค่ารักษาในยี่สิบปีข้างหน้า
- พิจารณาความรับผิดส่วนแรก (deductible) เมื่อพอร์ตเรามีสภาพคล่องหนา รับส่วนเล็กเองแลกเบี้ยที่เบาลงตลอดทาง คือดีลที่เข้ากับชาว FIRE ที่มีวินัยการเงินอยู่แล้ว
- อย่าลืมสิทธิพื้นฐาน ออกจากมาตรา 33 แล้ว พิจารณาสมัครมาตรา 39 ภายในกำหนดเวลาเพื่อคงสิทธิประกันสังคม หรือใช้สิทธิบัตรทองเป็นฐาน ตามเงื่อนไขสถานะของเรา [ตรวจสอบข้อมูลล่าสุด]
แหล่งเงินจ่ายเบี้ยหลังไม่มีเงินเดือน
วางให้ชัดว่าเบี้ยสุขภาพหลังเกษียณจ่ายจากกระเป๋าไหน แนวที่นิยม: กันพอร์ตส่วนหนึ่งเป็น "ถังสุขภาพ" ที่ลงทุนความเสี่ยงต่ำ จ่ายเบี้ยจากผลตอบแทนหรือทยอยขาย หรือใช้กระแสเงินจากบำนาญที่สะสมไว้ การมีถังแยกทำให้ปีที่ตลาดแย่ไม่บีบให้เราต้องเลือกระหว่างพอร์ตกับกรมธรรม์
สรุป
Early Retirement ที่ยั่งยืนคือสมการที่มีสุขภาพอยู่ในนั้นตั้งแต่ต้น ล็อกแผนก่อนลาออก คำนวณงบสุขภาพตลอดชีพเข้าเป้า เลือกโครงสร้างที่ต่อได้ยาว และวางถังเงินจ่ายเบี้ยให้ชัด ฝันอิสรภาพจะได้ไม่สะดุดด้วยบิลโรงพยาบาล ใครกำลังวางแผนเส้นทางนี้และอยากเช็กตัวเลขสุขภาพของแผนตัวเอง ทักมาทาง LINE ได้เสมอ
บทความนี้ได้รับแรงบันดาลใจจากบทความของสมาคมนักวางแผนการเงินไทย (TFPA) เรียบเรียงเนื้อหาใหม่ทั้งหมด